تحقیق چیست؟

روش تحقیق

تحقیق چیست؟

تحقیق ازنظر علمی فعالیت منظم و هدف‌داری است که برای یافتن پاسخ و رسیدن به حقیقت در مورد یک پدیده و یا یک مسئله انجام می‌دهیم. درواقع تجزیه‌ و تحلیل و ثبت مشاهدات عینی که به پیش‌بینی و یا کنترل رویدادها منجر شود را می‌توان تحقیق نامید.

آنچه نمی توان نادیده گرفت این است که تحقیق با جستجوی حقیقت در ارتباط است و حقیقت باوری است که با واقعیات موجود عینی مطابقت دارد. این امر در علوم تجربی مصداق عینی دارد ولی شاید در علوم نظری نتوان حقیقت را به‌صورت عینی نشان داد.

تحقيق، از ريشه « حق » است. حق يعني آن‌چه كه درست و استوار و ثابت باشد. تحقيق، يك تلاش فكري و علمي براي « يافتن » مطلب درست و حق، و « ارائه» و « اثبات » آن است.

تحقیق چیست

شمیران گشت مجری تخصصی اخذ ویزای تحصیلی کشورهای اروپایی و کانادا

با ما تماس بگیرید ، مشاوره رایگان:   ۰۲۱۲۶۲۰۶۳۵۷    – ۰۲۱۲۶۲۰۶۴۷۹

ساختار یک تحقیق شامل:

  • هدف تحقیق 
  • موضوع تحقیق
  • سوال های تحقیق 
  • فرضیه تحقیق 
  • پیشینه تحقیق 
  • طرح تحقیق 
  • روش تحقیق 
  • نگارش تحقیق

هدف تحقیق

اهداف تحقیق می توانند به دو صورت اصلی و فرعی مطرح شوند. در اجرای پژوهش های علمی، پس از بیان مسئله تحقیق، پژوهشگر قصد خود را به صورت عملیاتی که از طریق مشاهده های عینی قابل دستیابی است، بیان می کند. اهداف اصلی ، خود پاسخ به مسأله تحقیق است که مشخص می کند پژوهش، چه چیزی را دنبال می کند.

اهداف فرعی پژوهش، راهنمایی برای تهیه و تدوین ابزار گردآوری اطلاعات است. بنابراین، ضروری است که اهداف فرعی، به نحوی بیان شوند که بر علمی بودن نتایج پژوهش، تأکید داشته باشند و چارچوبی مناسب، برای تجزیه و تحلیل آماری ارائه دهند.

 

موضوع تحقیق‌:

موضوع تحقیق، طرح یک مشکل است که محقق در جست جوی یافتن پاسخ و یا راه حل آن است. محقق نباید به امید این که موضوع خود را در اواسط کار مشخص کند، یک فعالیت پژوهشی را شروع کند.

 

سوال های تحقیق:

۱. سؤال های توصیفی
در این گونه سؤال ها، معمولاً از کلمات «چه می باشد»، «چیست» «و چگونه است»، استفاده می شود. بعضی از اوقات گزاره های مسأله، این عبارات را در بر ندارد؛ ولی به طور ضمنی، این عبارات از آنها استنباط می شود.
۲. سؤال های رابطه ای
مثال: «چه رابطه ای بین مفهوم خود و پیشرفت تحصیلی وجود دارد؟» در این گونه سؤال ها، چگونگی رابطه ی دو یا چند متغیر مورد نظر قرار می گیرد.
۳. سؤال های تفاوتی 
این سؤال ها با تفاوت سطوح متغیرها سروکار دارند و معمولاً به این صورت بیان می شوند: آیا بین پیشرفت تحصیلی دختران و پسران پایه ی پنجم ابتدایی، تفاوتی وجود دارد؟ 

 

فرضیه تحقیق:

فرضیه ی تحقیق، حدس درباره رابطه ی دو یا چند متغیر است. فرضیه ها همواره به صورت جمله ی اخباری بیان می شوند و نشانگر نتایج مورد انتظار می باشد.
فرضیه در تحقیق، اثبات و یا ابطال نمی شود؛ بلکه بر اساس داده های به دست آمده، تأیید یا رد می شود.

 

پیشینه تحقیق:

یک پژوهش گر، قبل از انجام تحقیق و بعد از انتخاب موضوع و تدوین عنوان و قبل از نگارش طرح تحقیق، نیاز دارد که با مراجعه به مدارک و اسناد، پیرامون موضوع و مسئله ای که برای تحقیق انتخاب کرده است، آگاهی خود را گسترش دهد؛ تا بتواند در پرتو اطلاعات به دست آمده، مسئله تحقیق و متغیرهای خود را دوباره تعریف و معین کند.

نکاتی که باید در نوشتن پیشینه تحقیق دقت شود:

  •  انتخاب منابع اطلاعات مرتبط با مسئله تحقیق.
  •  ارائه مطالب از کلی به جزئی.
  •  اجتناب از بیان مطالب، به طور مجرد و بدون رابطه با یکدیگر.
  •  تنظیم مطالب به طور سازماندهی شده، همراه با روندهای منطقی.
  •  ارائه نتایج مطالعات قبلی و نقد آنها.

 

طرح تحقیق:

طرح تحقیق، در واقع، قانون کار محقق است و هدف، محدوده کار، رؤوس مباحث، ابزارها و روش تحقیق، و حوزه منابع را روشن می سازد و مانع از پراکنده کاری و اتلاف وقت و نیرو می گردد. 

نوشته ای که بدون طرح انجام پذیرد، معمولا بدون نظم و انسجام و دارای مطالب زاید و خارج از موضوع است محورهای اصلی بحث در اینگونه نوشته ها محو و مفقود است و نویسنده به روشنی نمی داند چه هدفی را دنبال می کند و در پی رد و اثبات چه مطلبی است.

 

روش تحقیق:

تحقیق در هریک از رشته های دانش بشری، روش خاص خود را می طلبد. نویسنده مقاله تحقیقی به تناسب رشته ای که دارد، روش خاصی را در امر تحقیق انتخاب می کند؛ اما در عین حال از برخی قواعد و روشهای عمومی نیز استفاده می کند که تقریبا در تمام مقاله های تحقیقی مشترک است. 

 

نگارش تحقیق:

  1. باید توجه داشت که متن تحقیق پایانی یک متن علمی است، بنابراین باید با زبان علمی نگاشته شود و موارد ذیل در آن رعایت شود:
  2. روان بودن و رسایی متن: از به کارگیری عبارات پیچیده و نامفهوم، جملات طولانی و… پرهیز شود.
  3. پرهیز از به کارگیری واژه های غیر فارسی در متن و چکیده
  4. پرهیز از قلم فرسایی طولانی و بیهوده و عدم به کارگیری واژه های احساسی 
  5. رعایت علایم نگارشی و ویرایشی در متن: حداقل اصول اولیه نگارش دستور زبان
  6. تطابق محتوا با عنوان : محقق بایستی مطالب محتوایی را در راستای عنوانی که انتخاب کرده و تصویب شده است و همچنین مطابق با طرح تفصیلی که تدوین نموده است بنویسد و از مطالب غیرضروری پرهیز نمایید.
  7. نگارش و بازنویسی محتوا به قلم محقق : مجموعه مطالب و عباراتی که نقل قول مستقیم از منبعی می شود، نباید ساختار کلی تحقیق را تشکیل دهد . به گونه ای که اگر آن مطالب از متن حذف و برداشته شود، ساختار کلی تحقیق آسیب ببیند.

 

و در پایان لازم به ذکر است که تجارب شخصی و مشاهدات فردی که قابل تکرار نیستند تحقیق محسوب نمی‌شوند. تحقیقی که بدون نوشتن نتیجه و ثبت و گزارش مراحل کار باشد ارزش علمی ندارد. محققین دیگر با خواندن یافته‌های تحقیقاتی می‌توانند دانش کافی در موضوع به دست آورند و با ادامه پژوهش یافته‌های قبلی را تأیید و یا رد کنند و این روند به بازسازی و تجدید حیات علمی کمک مؤثری می‌کند. قابلیت تکرار و تجدید فنی است که اعتبار کار تحقیقاتی را تثبیت می‌کند.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن به آن روی ستاره ها کلیک کنید!

میانگین امتیاز ۵ / ۵. تعداد آرا: ۱

تاکنون رأی داده نشده ! اولین کسی باشید که این مطلب را ارزیابی می کنید

اگر این پست را مفید یافتید ...

ما را در اینستاگرام دنبال کنید!

مطالب مرتبط
نظر خود را به اشتراک بگزارید

19 − هفده =